کاربران اینترنتی اعتماد کمتری به رسانه‌های رسمی دارند

لازم است آسیب‌های استفاده از رسانه‌های نوین توسط جامعه‌شناسان و کارشناسان مستقلی که مورد اعتماد مردم هستند، مورد مطالعه قرار گیرد و بیان شود.

پرونده جامعه اطلاعاتی شانزدهمین شماره ماهنامه مدیریت ارتباطات با موضوع رسانه های اجتماعی تدارک دیده شده و در آن، جواد افتاده پژوهشگر، دکتر حسین امامی پژوهشگر رسانه‌های نوین، علی‌اکبر اکبری‌تبار تحلیلگر حوزه آی تی، دکتر افسانه مظفری عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی، ابراهیم اسکندری‌پور کارشناس، محمد سلیمانی‌نیا مدیر شبکه اجتماعی متخصصان ایران، زهره حسینی معاون شبکه اجتماعی مؤسسه فرهنگی و اطلاع‌رسانی و دکتر سعید رضایی شریف آبادی رئیس انجمن کتابداری و اطلاع‌رسانی ایران، محمد مهدی مولایی روزنامه‌نگار و قدسی بیات کارشناس در این پرونده و در قالب یادداشت و گفت‌وگو به بیان دیدگاه‌های کارشناسی پرداخته‌اند.

در یکی از گفت‌وگوهای منتشر شده، محمد سلیمانی‌نیا، مدیر شبکه اجتماعی متخصصان ایران(یو24)، در پاسخ به این سؤوال که چرا عمده کاربران ایرانی به سمت شبکه‌های اجتماعی غیر بومی گرایش دارند. گفته: اگر فضای کسب و کار برای توسعه شرکت‌های خصوصی مساعد بود و از چند سال پیش فضای آزادتری فراهم می‌شد، شاید الان کاربران ایرانی استفاده از یک سایت داخلی را ترجیح می‌دادند؛ همان‌طور که در چین، ژاپن، روسیه و کره شبکه‌های اجتماعی خودشان رایج‌تر از فیس‌بوک است. اگر زمینه‌ای فراهم می‌شد که کاربران به شبکه‌های داخلی همان اعتماد را داشته باشند، بسیاری از کاربران ترجیح می‌دهند به امکانات بومی‌شده دسترسی داشته باشند که در یک شبکه ارتباطی خارجی در دسترس نیست.

او ضعف مدیریتی دولت‌های 14 سال گذشته که نتوانسته‌اند فضای مناسبی برای کسب و کارهای مبتنی بر فناوری اطلاعات و اینترنت در ایران فراهم کنند را از مهم‌ترین دلایل عدم توفیق لازم در زمینه ایجاد شبکه‌های بومی دانسته و ادامه داده: گذشته از ایجاد سرمایه و تکنولوژی در کشور، مسأله‌ دیگر این است که سایت‌هایی مثل فیس‌بوک یا گوگل به تدریج سوشال‌گراف و اطلاعات شخصی تمام مردم جهان را ذخیره و پردازش می‌کنند و همچنین از عمده فعالیت‌ها و ارتباطات روزمره‌شان آگاهی خواهند داشت. حتی الان با امکان تشخیص چهره، شرکت‌هایی مثل گوگل، اپل و فیس‌بوک می‌توانند افراد را در هر جایی از روی چهره شناسایی کنند. این قدرت روزافزونی برای کنترل مردم جهان به آنها می‌دهد که شاید کسی نتواند با قاطعیت بگوید در آینده به چه شکل از آن استفاده خواهد شد و مدیران این شرکت‌ها چگونه برای منافع خود و امتیازگیری از کشورهای مختلف آن را به کار خواهند بست.

این متخصص شبکه‌های اجتماعی ادامه داده: فکر می‌کنم لازم است در خصوص استفاده از شبکه‌های اجتماعی مطالعاتی انجام بگیرد و به مردم اطلاعات داده شود تا استفاده از آنها به شکلی آگاهانه‌تر انجام شود. استفاده از این شبکه‌ها جنبه‌های مثبتی دارد، مثل پیدا کردن دوست یا فامیل یا همکلاسی‌هایی که مدت‌ها ارتباط فرد با آنها قطع شده بود و جنبه‌های منفی هم دارد از جمله اینکه باعث مشکلات و حساسیت‌هایی در روابط بین زوج‌ها می‌شود و به اختلاف‌های خانوادگی بسیاری منجر می‌شود که گاه خیلی جدی است. به حریم شخصی افراد لطمه می‌زند و وقت زیادی از مردم را در خانه و سر کار تلف می‌کند که می‌توانست صرف گفت‌وگو و ارتباط با اعضای خانواده و دوستان، ورزش، رفتن به گردش و میهمانی، کتاب خواندن و فعالیت‌هایی بشود مفیدتر از بازی روی فیس‌بوک یا سرک کشیدن به پروفایل آشنا و غریبه.

مشکل اینجاست که اگر چنین مسائلی از سوی رسانه‌های رسمی و دولتی طرح شود به خاطر سوابق و عملکرد آنها مردم انگیزه را سیاسی می‌بینند و به خصوص کاربران اینترنتی اعتماد کمتری به رسانه‌های رسمی دارند. فکر می‌کنم لازم است آسیب‌های استفاده از رسانه‌های نوین توسط جامعه‌شناسان و کارشناسان مستقلی که مورد اعتماد مردم هستند، مورد مطالعه قرار گیرد و بیان شود.

 او در این گفت‌وگو به موانع و چالش‌های پیش روی فعالیت سازمان‌های اداره‌کننده شبکه‌های اجتماعی در ایران پرداخته و به پرسش‌هایی در زمینه دلایل عدم رونق کسب و کارهای آنلاین، ابهام‌های قانونی و قضایی در مورد سایت‌های اجتماعی، چشم‌انداز رقابت میان شبکه‌ها داخلی و خارجی، دلایل گرایش کم‌تر به سمت شبکه‌های اجتماعی تخصصی، و آینده شبکه‌های اجتماعی در ایران پاسخ داده است.

متن‌ کامل این پرونده و گفت‌وگو‌ در شانزدهمین شماره ماهنامه مدیریت ارتباطات منتشر شده است.

علاقمندان به تهيه ماهنامه مديريت ارتباطات مي‌توانند اين نشريه را از كيوسك‌هاي مطبوعاتي و يا از طريق سايت www.prshop.ir تهيه نمايند.